 Percidae grubunun bir üyesidir. Bu gruba genel olarak levrek ailesi de denilebilir. Sudak bu grubun tatlısularda yaşayan en büyük balığıdır. Bu tür ülkemizde sudak, tatlısu levreği ve uzun levrek olarak adlandırılır. Yabancı kaynaklar da ise luciaperca, zander, pike-perch, walleye, sander gibi isimler ile anılır. Bu balık Doğu Avrupa kökenlidir. Buradadan diğer bölgelere salınmıştır. Türkiye ye 1955 yılında Avusturya dan getirilmiş ve salınmıştır. Bazı ülkelerde bırakıldığı bölgelerde ekolojik dengeye olumsuz etkileri olmuştur. Aslında bulunduğu yerden alınıp başka bir yere aşılanmaması gerekmektedir. Besin zincirinin en üstlerinde yer alan bir balıktır. Diğer balık türleri için tehlikedir. Bırakıldığı sulardan temizlenmesi mümkün değildir. Yurdumuzda Başta Marmara bölgesinde olmak üzere, Karadeniz, Göller bölgesi ve yurdumuzdaki çeşitli iç sularda bulunur.Vücudu uzun kafası küçük ve dardır.
Ağzı Turna kadar olmasa da büyük sayılır. Üst çenesinde bulunan iki köpek dişi ile avın ısırarak yaralar ve daha sonra yaralı balığa saldırarak yer. Bu tabiatını oltaya vuruşundan anlamam mümkündür. Rengi yaşadığı ortama göre değişiklik gösterir. Genelde sırtı kahverengimsi sarı, alt yanları ve karın kısmı beyazdır. Bazılarının sırt kısmında koyu şeritler bulunur. Kuyruk yüzgeci gelişmiştir. Sırt yüzgeci iki parçadan oluşur ve diğer levrek türlerinde olduğu gibi dikenlidir.Turnaya göre görüş alanı daha açıktır. Bu nedenle anına turna gibi acele saldırma çok sakin ve yavaş hareket eder.Çok iyi bir et oburdur. Başta küçük balıklar olmak üzere küçük tatlısu karidesleri de menüsünde yer alır. Avını turna gibi kafadan yutmaz neresinden yakalarsa o şekilde yutar. Dipte bulunan ölü balıkları da yeme alışkanlığı vardır. Bu nedenle dip oltası ile de yakalanır. Baharda suların ısınması ile birlikte yaklaşık Nisan-Mayıs arası havyar döker. Yumurtlama esnasında erkek sudak sığ sularda dibi kazarak yuvayı hazırlar.Dişi balıkta yumurtaları döker. Bil dişi sudak yaşına göre 180.000-1.000.000 arasında yumurta döker. Erkek döllediği yumurtaların başından ayrılmaz ve yuvayı korur.Suyun sıcaklığına göre 5-10 gün içinde yumurtalar açılır ve yavrular çıkar. Bu durumda sudak kendi yavrularını da yiyebilir. Tüm balıklarda olduğu gibi sudak da yumurta dökümünden sonra iyi av veriri. Sudak 2-3 yaşında üreme olgunluğuna erişir. Ortalama yaşam ömürleri 15-16 yıl arasıdır. 130cm boyda ve 15 kg ağırlıkta olabilirler. Sudak Nerelerde Bulunur? Sudak büyük derin, dibi taşlık, kayalık ve suyu bulanık göller ve hafif akışlı akarsularda bulunur. Görüş yeteneği fazla olan sudak bu avantajını kullanarak  bulanık suda da avını çok kolaylıkla yakalar. Genelde büyük sudaklar hariç sürüler halinde gezerler. Sabahın erken saatlerin ve gece sudak avı için en uygun zamanlardır. Ancak gün boyu da yapılabilir. Genelde 5-12 arası derinliklerde avlanır. Sudak ilkbaharda yumurta dökmek ve yemlenmek için sığ sulara girer. Yazın havaların ısınması ile birlikte derin sulara çekilir ancak avlanma için sığ sulara gelir. Yaz aylarında sudak derin sularda av verir. Son baharda havaların soğuması ile birlikte geceleri derin sulara çekilir. Gündüzleri ise sığlıklarda avlanır. Bu nedenle sudak avı için en verimli dönem sonbahar aylarında sabahın erken saatleridir. Kışın sudak yaşadığı bölgelerin en derin kısımlarına çekilir. Ancak bu durum avlanmadığı anlamına gelmez. Kışın dahi sudak avı yapılabilir. Kışın sudak avlanacak ise canlı yem kullanılmalıdır. Sudak avcılığı çok keyiflidir ve amatör balıkçıların tercih ettiği bir avdır. Ürkek bir hayvan olduğundan avda sesiz olmak ve çok fazla gürültü çıkarmamak gerekir. Yemli oltaya vuruş esnasında çok temkinlidir, acele edilmemeli balığın yemi iyice yutması beklenmelidir. Daha önce belirttiğim gibi sudağın ilk vuruşu avı yaralamak içindir. Esas saldırısı ise ikinci hamlesidir. Avlanma esnasında bu konuyu unutmamak gerekir. Suda avcılığını da yapay ve doğal yemler ile yapılan avcılık şeklinde iki gruba ayırabiliriz. 1- Yapay Yemler İle Yapılan Avcılık - Atıp çekme - Sürtme 2- Doğal Yemler İle Yapılan Avcılık - Atıp çekme - Dip oltası - Şamandıralı takım - Serbest bırakma takım Sudak avı ile ilgili yukarıda sıralanan avlanma şekilleri ile ilgili anlatım ve çizimler aşağıdadır. Atıp çekme Atıp çekme ile ilgili bilgiler Turna bölümünde anlatıldığı için burada tekrar edilmeyecek. Sudak avı için en uygun yapay yem sasidir. Yemlerin boyu 6-10cm arasında olabilir. Balığın daha fazla dikkatini çekebilmek için ince uzun twister kullanılabilir. Eğer yem olarak silikon balık kullanmayı tercih ediyorsanız iri   olanlarını tercih etmeyiniz. Kullanılacak yem için hava durumu ve suyun bulanıklık derecesi göz önünde bulundurulmalıdır. Berrak sularda koyu renkli yem, bulanık sularda ise açık renkli yemler tercih edilmelidir. Sudağın en çok ilgisini çeken ise genelde kırmızı renkli yemlerdir. Mevsim ve su derinliği ne olursa olsun. çekilen yem ya dipten ya da dibe çok yakın çekilmelidir. Bu nedenle atar atmaz çekmeye başlanmamalı yemin dibe inmesi için bir süre beklenmelidir. Çekerken bekleyerek acele etmeden çekmekte yarar vardır. Yapay balıklar da sudak avında kullanılabilir. Ancak sudağın dipte oltaya vurma alışkanlığı nedeni ile batan tip balıklar kullanılmalıdır. Rapala nın internet sitesinde detaylı ayrıntıları bulabilirsiniz. Gerekir ise kurşun ağırlık ile derine dalabilen takımlar hazırlayabilirsiniz. Yapay çekme esnasında balığın da dipten gitmesi gerekmektedir. Sudak avında kullanılacak her yapay yemde bu uygulanmalıdır. Sudak avında spinnerbait denen yemler de kullanılır. Ancak bu yemler ağır olmadığı için kurşun ilavesi ile ağırlaştırılmalıdır. Bunların metal kısımları suda dönen ve suda ses çıkararak sudağın dikkatini çeken modelleri de vardır. Spinnerbait kullanırken çekme işlemi sürekli ve yavaş olarak yapılmalıdır. Metal kaşıklar da sudak avı için kullanılabilecek yapay yemlerdendir. Kaşık boyları genelde 1-2 numara ve ince söğüt yaprağı şeklinde olan modeller tercih edilmelidir. Kurşun takılarak ağırlaştırılmış renkli uzun tüylerde sudak avında etkili olur. Sandal veya bot ile avlanılıyor ise 2.30-2.70m uzunluğunda 10-20gr veya 30-60gr atarlı, kıyıdan avlanılıyor ise 3m boyunda kamış kullanılmalıdır. Misina olarak 0.30-0.40 misina kullanılabilir. - Sürtme  Sürtme turna avında olduğu gibi yapılır. Farkı; sudak avında yazın tekne ile avlanılıyor ise hızlı kışın ise yavaş gitmek gerekir. Bu avda da motor gürültüsü balığı rahatsız eder bu nedenle turna da anlatılan elektrikli kıçtan takma motorlar tercih edilebilir. Sürtme esnasında yemlerin tekneden 15-25m arası bir uzaklıkta olması gerekmektedir. Yemler tekneye çok yakın olmamalıdır. Derinlik fazla ise şekilde ki gibi uzun olta tarzı bir düzenek ile yemin batması sağlanabilir. Ancak kurşun bedeni çok fazla uzun olmamalıdır. Ayrıca fırdöndüye kadar sarma yapılabileceğinden. Takımın uzunluğunun balığı tekneden kepçe ile alacak şekilde yapılması gerekmektedir. Kurşun bedeni 50cm, yem bedeni ise 2 kulaç olur ise yeterli olur. - Doğal yemler ile yapılan avcılık Sudak avında doğal yem olarak ölü veya canlı tatlısu balıkları, yaprak yem, tatlısu karidesleri ve solucan kullanılabilir.-Atıp çekme Yapılma şekli yapay yem ile atıp çekme ile aynıdır. Ancak bunda sasi yerine yem olarak küçük balık takılır. İğneye takılan balığın atıp çekme esnasında bozulmaması için ince bir tel ile sarılması gerekir. Sudak avında oltada çift iğne kullanmak daha iyi sonuç verir. Olta düzenekleri ile ilgili resimler ve açıklamalar aşağıdadır. Şekildeki resim doğal yem ile yapılan atıp çekme yönteminde kullanılan. Drakovitch düzeneğinin yapılış şeklini göstermektedir. Eğer vaktiniz var ise kendiniz de yandaki şekildeki gibi düzeneği hazrlayabilirsiniz. Drakovitch sisteminde (sağdaki şekil)2-30gr kurşun, balığı askıya almak ve dağılmasını önlemek için bakır tel, uçlarına üçlü iğne takılmış 2 farklı boyda köstek. Uzun olan köstek balığın boyundan uzun olmamalıdır. Askı teli yem balığın ağzından içeri sokulur. Daha sonra balık bakır tel ile sarılır ve son olarak üçlü iğneler balığa takılarak avlanmaya başlanır. Çekme işleminin nasıl yapılacağı aşağıdaki şekilde gösterilmiştir. Yemin dibe inmesini bekliyoruz. Geriye çekip sarıyoruz. Tekrar yemin dibe inmesini bekliyoruz. Tekrar sarıyoruz. Kabaca bu şekilde. Bu yöntemin denemesini ben yapmadım. Eğer yapan olur ise paylaşalım. -Dip oltası Sudak avı için kullanılacak dip oltası Turna için kullanılan olatanın aynısıdır. Yalnız sudak için kullanılacak oltaya sudağın yaşadığı bölgede bulunan balıklardan yaprak veya bütün olarak yem yapılmalıdır. Tatlısu karidesleri de sudak için güzel bir yemdir. Dip oltası ile uzun mesafeli atış yapılacağı için 40-80 gr atarlı, akıntı var ise ve ağır kurşun atmak gerekiyrosa da, 3.30-3.70 arası 50-100 gr atarlı iyi bir kamış seçilmelidir. -Şamandıralı takım Sudak avında kullanılacak şamandıralı takım turna avında kullanılan takıma çok benzemektedir. Kullanılacak şamandıra 15-25gr taşıma kapasiteli olursa yeterlidir. Su akıntılı ise daha yüksek taşıma kapasiteli şamanıra kullanılabilir. - Serbest bırakma takım Turna avında kullanılan serbest bırakma takım aynı şekilde sudak avında da kullanılır. Ayrıntılı bilgiler ve paylaşım için forumlarımızı da ziyaret edebilirsiniz. Son Güncelleme: 21-05-2009 22:23
|
|